Bezpłatne narzędzia do projektowania

Zmiany klimatu sprawiają, że nawalne deszcze stają się coraz większym wyzwaniem dla projektantów, inwestorów i zarządców infrastruktury. Skuteczne zagospodarowanie wód opadowych wymaga dziś nie tylko odpowiedniej retencji czy rozsączania, ale przede wszystkim właściwego podczyszczania wód deszczowych, dostosowanego do rodzaju zanieczyszczeń oraz obowiązujących przepisów. Dobrze zaprojektowany system pozwala połączyć efektywność kosztową, wysoką wydajność i bezpieczeństwo środowiskowe.

Różne zanieczyszczenia – różne metody podczyszczania

W zależności od charakteru zanieczyszczeń należy stosować różne metody podczyszczania, a co za tym idzie – odpowiednie urządzenia lub ich kombinacje. Warto pamiętać, że każde rozwiązanie oczyszczające usuwa jedynie część zanieczyszczeń.

Inne procesy zachodzą podczas filtracji przez podłoże porośnięte roślinnością, a inne przy zastosowaniu separatorów czy filtrów mechanicznych. Dlatego kluczowe jest indywidualne podejście do każdego projektu i właściwa analiza warunków lokalnych.

Klasyfikacja zanieczyszczeń według DWA‑M 153

Pomocnym narzędziem w ocenie jakości wód opadowych jest niemiecki standard DWA‑M 153 „Zalecenia dotyczące postępowania z wodą deszczową”. Dokument ten umożliwia klasyfikację zanieczyszczeń na podstawie czterech kryteriów:

• klasyfikacji wód (odbiornika naturalnego lub wód gruntowych),
• oddziaływania zanieczyszczeń z powietrza,
• stopnia zanieczyszczenia nawierzchni,
• skuteczności uzdatniania wody deszczowej.

Na tej podstawie można określić uciążliwość zanieczyszczeń i dobrać odpowiednie rozwiązanie podczyszczające. Należy jednak pamiętać, że niektóre substancje szczególnie niebezpieczne nie podlegają ogólnej ocenie według DWA‑M 153 i wymagają dodatkowych badań, specjalistycznych urządzeń oczyszczających lub odprowadzenia wód do oczyszczalni.

Wody gruntowe jako odbiornik – ograniczenia punktowe

Zgodnie z wytycznymi DWA‑M 153, w przypadku zbiorników rozsączających oraz retencyjno‑rozsączających, których odbiornikiem są wody gruntowe, stosuje się przyporządkowanie do odpowiednich grup (np. G12–G13).

Dla wód gruntowych poza zlewniami wody pitnej przypisana jest grupa G12 z maksymalną liczbą 10 punktów. Oznacza to, że suma punktów uzyskanych w ocenie poszczególnych kryteriów nie może przekroczyć tej wartości – w przeciwnym razie konieczne jest zastosowanie dodatkowych etapów podczyszczania.

Oddziaływanie z powietrza – uproszczona ocena

Dla wód deszczowych spływających z terenów osiedlowych nie jest wymagana szczegółowa analiza oddziaływania zanieczyszczeń z powietrza. Wystarczająca jest ogólna ocena punktowa, uwzględniająca m.in.:

nieznaczne oddziaływanie – drogi poza osiedlami i tereny o niskim natężeniu ruchu (poniżej 5000 pojazdów/24 h),

umiarkowane oddziaływanie – tereny osiedli o natężeniu ruchu 5000–15 000 pojazdów/24 h,

znaczne oddziaływanie – obszary o ruchu powyżej 15 000 pojazdów/24 h, tereny z regularnym stosowaniem opału stałego oraz obszary przemysłowe.

Każdemu z tych poziomów przyporządkowuje się odpowiednią liczbę punktów w ramach wskaźnika L (Luft), mieszczącego się w przedziale od 1 do 8.

Zanieczyszczenie nawierzchni – kluczowy czynnik projektowy

Stopień zanieczyszczenia nawierzchni oceniany jest całościowo, w zależności od sposobu użytkowania terenu, a w przypadku dachów – od rodzaju zastosowanego materiału. W sytuacjach niestandardowych ocenę punktową należy odpowiednio zmodyfikować.

Ogólnie wyróżnia się trzy poziomy obciążenia:

• nieznaczne – 1–15 punktów,
• umiarkowane – 16–30 punktów,
• znaczne – 31–45 punktów.

Przykładowo, do obszarów o nieznacznym obciążeniu zalicza się drogi piesze i rowerowe poza zasięgiem oddziaływania ruchu samochodowego (powyżej 3 m od jezdni) oraz powierzchnie komunikacyjne o bardzo małym natężeniu ruchu (do 300 pojazdów/24 h). Z kolei drogi o natężeniu 5000–15 000 pojazdów na dobę klasyfikowane są już jako obszary o umiarkowanym stopniu zanieczyszczenia.