Samen bouwen aan een duurzamer energienet

Wat begon als een gezamenlijke verkenning van duurzame alternatieven, heeft inmiddels geleid tot een concrete stap: sinds 1 mei 2026 levert Wavin gasleidingen aan Enexis waarvan een deel van het volume wordt geleverd met een biobased product. Een ontwikkeling die volgens beide partijen niet alleen leidt tot een forse CO₂-reductie, maar ook laat zien hoe samenwerking in de keten kan bijdragen aan een duurzamere toekomst.

De samenwerking tussen Enexis en Wavin bestaat al decennialang. Wavin levert een groot deel van de kunststof leidingen die Enexis gebruikt voor zijn gasnetwerk. Maar de relatie beperkt zich niet tot leverancier en klant. 

Ook inkoper Mart van den Heuvel van Enexis ziet de samenwerking met Wavin als een partnerschap. "De relatie is goed en bestaat al heel lang. Het mooie is dat er niet alleen wordt gekeken naar de producten van vandaag, maar ook naar hoe we samen de wereld een beetje beter kunnen maken." Dat gebeurde bijvoorbeeld al eerder met een relatief eenvoudige maar effectieve verbetering. Hulpstukken werden voortaan apart verpakt, waardoor materialen, die tijdelijk buiten hadden gelegen en hierdoor waren aangetast door UV-straling, niet meer onnodig weggegooid hoefden te worden. Kleine aanpassingen met een grote impact.

Voor Enexis zijn duurzaamheid en CO₂-reductie inmiddels vaste onderdelen van de bedrijfsvoering. Sinds twee jaar rapporteert de organisatie zelfs expliciet over haar duurzaamheidsdoelstellingen in het jaarverslag.

"In onze strategische doelstellingen staat duurzaamheid hoog op de agenda", zegt Van den Tweel. "We kijken continu hoe we onze ecologische voetafdruk kunnen verkleinen." Daarbij spelen ook de zogenaamde Scope 3-emissies een belangrijke rol: de uitstoot die ontstaat in de keten bij leveranciers en andere externe partijen. Voor Enexis betekent dit dat ook kritisch wordt gekeken naar de materialen die worden ingekocht.

"Voor onze kunststof leidingen hebben we duidelijke doelstellingen geformuleerd", vertelt Van den Heuvel. "Bij buizen kijken we nadrukkelijk naar de CO₂-uitstoot. Vanuit de normen mogen we geen gerecycled materiaal toepassen, biobased bleek wél een interessante mogelijkheid."

Biobased kunststof wordt niet gemaakt uit nieuwe fossiele grondstoffen zoals aardolie, maar uit hernieuwbare of circulaire grondstoffen. In het geval van de leidingen voor Enexis gaat het voornamelijk om reststromen, zoals gebruikte frituurvetten.

Deze grondstoffen worden chemisch teruggebracht tot hun moleculaire basis. Vervolgens worden ze opnieuw ingezet in het productieproces van kunststof.

"Op moleculair niveau is het materiaal identiek aan traditioneel, fossiel kunststof", legt Marcel de Munck, accountmanager bij Wavin, uit. "Daardoor zijn de eigenschappen exact hetzelfde. Er is geen verschil in kwaliteit, betrouwbaarheid of levensduur."

Juist dat aspect was voor Enexis van groot belang. Het energienet vraagt om materialen die tientallen jaren meegaan en onder alle omstandigheden betrouwbaar zijn.

Duurzaamheid vraagt om transparantie. Daarom wilden beide organisaties niet alleen vertrouwen op goede bedoelingen, maar vooral op aantoonbare resultaten.

Wavin werkt met het internationaal erkende ISCC-certificeringssysteem. Dit systeem controleert en monitort de volledige keten van biobased grondstoffen.

"Het principe is eigenlijk heel eenvoudig", zegt De Munck. "Als er een ton gebruikte reststromen het systeem binnenkomt, kunnen we nooit meer dan diezelfde hoeveelheid als biobased materiaal verkopen. Alles wordt gemonitord en gecontroleerd."

De milieu-impact is aanzienlijk. Uit berekeningen van Wavin, die extern zijn beoordeeld, blijkt dat de toepassing van biobased grondstoffen een CO₂-reductie van ongeveer 90 procent oplevert ten opzichte van volledig fossiele grondstoffen.

"We kunnen die besparingen inzichtelijk maken en aantonen", zegt De Munck.

Ook Enexis gebruikt eigen rekenmodellen om de impact van materialen in de keten te beoordelen. "Voor ons was dit ook een leerproces", vertelt Van den Heuvel. "We gebruiken meer kunststoffen in ons netwerk. Daarom wilden we goed begrijpen hoe certificering werkt, hoe je rapporteert en hoe je kunt vaststellen dat een product daadwerkelijk duurzamer is." Daarbij keek Enexis nadrukkelijk verder dan alleen CO₂-reductie.

“We willen bijvoorbeeld geen oerbos kappen om vervolgens palmbomen te planten waarvan de palmolie als basis voor de biobased buizen gebruikt zal worden", zegt Van den Heuvel. "Je moet de hele keten begrijpen."

"We wilden leren en tegelijkertijd het goede voorbeeld geven. Daarom hebben we gezegd: we gaan het gewoon doen." Ook voor Wavin is die keuze van grote betekenis. "Dat Enexis nu instapt, helpt om de markt verder in beweging te brengen", zegt De Munck. "Als meer sectoren aanhaken en volumes toenemen, komt dat ten gunste van de keten."

De samenwerking tussen Enexis en Wavin is geen eenmalig experiment. "Dit is geen project voor vandaag of morgen", zegt De Munck. "We spreken over een traject van ongeveer twaalf jaar. Daarmee maken we samen echt impact." Voorlopig zien beide partijen biobased materialen als de meest realistische verduurzamingsroute voor kunststof gasleidingen.

"In de toekomst zijn er misschien weer nieuwe technieken of andere grondstoffen beschikbaar", zegt De Munck. "Maar dit is wat we vandaag kunnen doen. Daarom moeten we nu het ijzer smeden en zetten we hier gezamenlijk op in." Van dan Heuvel knikt. "We weten niet precies hoe de toekomst eruitziet, maar we weten wel dat we in beweging moeten blijven. Door samen te leren, samen te innoveren en samen keuzes te maken, kunnen we daadwerkelijk verschil maken." En juist daarin zit volgens Enexis en Wavin de echte kracht van hun samenwerking: niet wachten op de perfecte oplossing, maar vandaag al stappen zetten die morgen zichtbaar impact hebben.